THÔNG TIN BÀI VIẾT

1. Tác giả: BS.CKI. Phùng Quang Duy
   Chứng chỉ hành nghề: 008031/BD-CCHN [23/06/2020]

2. Chủ đề bài viết: Nang nhầy vùng môi

3. Ngày xuất bản: 21/06/206

[ux_image id=”348″] [row] [col span__sm=”12″]

Bài viết được xây dựng dựa trên cách tiếp cận lâm sàng giữa bác sĩ và bệnh nhân. Thuật ngữ và trình bày được xây dựng hướng thông tin y học thường thức để phù hợp chia sẻ thông tin cho bệnh nhân.

1. Nang nhầy môi dưới là gì?

Các trường hợp bệnh nhân đến khám bác sĩ với khối sưng, không đau ở vùng môi dưới.

• Hình dáng: Khối tròn hoặc hình bầu dục, sờ vào thấy mềm, mịn.
• Cảm giác: thường không đau, cảm giác hơi vướng môi.
• Thời gian: Khối sưng tồn tại khá lâu, từ vài tháng đến vài năm.
• Tiền sử: Bệnh nhân có thói quen cắn môi dưới.

Đa số người bệnh không đi khám ngay từ khi xuất hiện tổn thương vì khối sưng thường không đau và tiến triển chậm. Tuy nhiên, khi khối sưng tăng kích thước, gây cảm giác khó chịu, ảnh hưởng thẩm mỹ hoặc được gia đình khuyến khích đi khám, người bệnh mới tìm đến cơ sở y tế.

2. Nguyên nhân nang nhầy môi dưới ?

[row_inner] [col_inner span__sm=”12″] [ux_video url=”https://youtu.be/lXIjd9rv6oY”] [/col_inner] [/row_inner] [row_inner] [col_inner span__sm=”12″]

Nguyên nhân thường gặp nhất của nang nhầy môi dưới là chấn thương lặp đi lặp lại, đặc biệt ở những người có thói quen cắn môi dưới.

Phần lớn các trường hợp thuộc nhóm nang nhầy do thoát mạch (extravasation mucocele). Khi các tuyến nước bọt nhỏ hoặc ống dẫn nước bọt ở môi dưới bị tổn thương, nước bọt không thể thoát vào khoang miệng mà rò rỉ vào mô xung quanh. Lượng dịch này kích thích phản ứng viêm, cơ thể tạo một lớp mô bao bọc để cô lập dịch tiết, hình thành khối sưng gọi là nang nhầy.

Về mặt giải phẫu bệnh, đa số nang nhầy môi dưới là nang giả (pseudocyst) vì thành nang không có lớp biểu mô lót bên trong mà được cấu tạo bởi mô hạt và các tế bào viêm.

Phân biệt:

• Nang thật (true cyst): thành nang có lớp biểu mô lót bên trong.
• Nang giả (pseudocyst): thành nang không có biểu mô lót, chỉ gồm mô hạt và mô viêm.

3. Điều trị

Trước khi điều trị, bác sĩ sẽ thăm khám để xác định đây có thực sự là nang nhầy hay không, đồng thời loại trừ các tổn thương khác có biểu hiện tương tự như u nang bì, u tuyến nước bọt phụ, u nhú, polyp sợi hay một số khối u lành tính khác.

Đối với nang nhầy rất nhỏ, không gây triệu chứng, người bệnh thường chỉ cần theo dõi. Một số trường hợp có thể tự khỏi nếu loại bỏ được thói quen cắn môi hoặc các yếu tố chấn thương lặp đi lặp lại.

Đối với nang nhầy kích thước nhỏ, có thể áp dụng các phương pháp như laser, dẫn lưu, áp lạnh hoặc tiêm corticoid. Đây là những thủ thuật tương đối đơn giản, dễ thực hiện, đặc biệt phù hợp với trẻ em. Tuy nhiên, tỷ lệ tái phát thường cao hơn so với phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn.

Đối với nang nhầy kích thước lớn hoặc tái phát nhiều lần, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ bóc tách nhẹ nhàng để lấy trọn nang nhầy cùng các tuyến nước bọt nhỏ liên quan, hạn chế làm vỡ nang trong lúc thao tác. Khi tổn thương được cắt bỏ hoàn toàn, nguy cơ tái phát thường rất thấp.

4. Phẫu thuật nang nhầy môi dưới?

Gây tê hay gây mê?

Tùy theo độ tuổi và mức độ hợp tác của người bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp giảm đau phù hợp:

• Trẻ nhỏ hoặc người bệnh không hợp tác: thường được gây mê.
• Trẻ lớn và người trưởng thành: đa số chỉ cần gây tê tại chỗ.

Phẫu thuật được thực hiện như thế nào?

Sau khi gây tê hoặc gây mê, bác sĩ rạch một đường nhỏ trên niêm mạc môi và bóc tách nhẹ nhàng để bộc lộ toàn bộ nang nhầy cùng các tuyến nước bọt nhỏ liên quan.

Toàn bộ tổn thương được lấy bỏ trọn vẹn nhằm hạn chế nguy cơ tái phát. Sau đó, vết mổ được khâu lại bằng chỉ tự tiêu để giúp vết thương liền tốt và không cần cắt chỉ.

Khối nang sau khi lấy ra được xử lý như thế nào?

Mẫu bệnh phẩm sẽ được gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh nhằm xác định chính xác bản chất của tổn thương, đồng thời loại trừ các bệnh lý khác có biểu hiện tương tự.

5. Chi phí điều trị nang nhầy môi dưới

Chi phí điều trị nang nhầy môi dưới phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: người bệnh có hay không có bảo hiểm y tế, điều trị tại cơ sở y tế công lập hay tư nhân, lựa chọn gây tê hay gây mê, cũng như các vật tư và kỹ thuật được sử dụng trong quá trình phẫu thuật.

Tại cơ sở y tế tư nhân nơi tác giả đang công tác, chi phí điều trị thường bao gồm:

• Khám và tư vấn chuyên khoa.
• Xét nghiệm tiền phẫu (đánh giá khả năng đông cầm máu khi cần thiết).
• Chi phí phẫu thuật.
• Vật tư tiêu hao sử dụng trong quá trình điều trị (dao điện, chỉ khâu, dụng cụ phẫu thuật…).
• Xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định chính xác bản chất của tổn thương sau khi cắt bỏ.
• Chi phí thuốc ngoại trú.
• Tái khám và theo dõi sau điều trị.

Chi phí tham khảo đối tượng BHYT và gây tê:

• Người bệnh có BHYT: khoảng 2-3 triệu đồng.

Mức chi phí thực tế có thể thay đổi tùy từng thời điểm, trường hợp cụ thể và cơ sở điều trị

6. Tôi có một số câu hỏi khác, muốn giải đáp có thể liên hệ như thế nào?

Bạn có thẻ đặt câu hỏi thắc mắc qua Zalo: 0879.269.269

Các thắc mắc của bạn sẽ được ghi nhận và cố gắng phản hổi trong thời gian sớm nhất.

7. Tài liệu tham khảo

1. Kannan N, Ramalingam K, Ramani P, Krishnan M. Mucocele of the Lower Lip and Its Surgical Management. Cureus. 2024 Oct 5;16(10):e70874. doi: 10.7759/cureus.70874. PMID: 39497885; PMCID: PMC11534429.
2. U nang nhầy niêm mạc miệng (Oral Mucocele) Bệnh viện Da liễu Trung ương 

[/col_inner] [/row_inner] [/col] [/row]